Introduction

Voordat je een zin hebt uitgesproken, weet je gesprekspartner al hoe je erbij zit. Je houding, je blik en de snelheid waarmee je binnenkomt leveren informatie op waar niemand om heeft gevraagd en die iedereen toch verwerkt. Lichaamstaal is daarmee geen bijzaak naast het gesprek, maar een flink deel van het gesprek zelf.

Tegelijk wordt er over dit onderwerp veel beweerd wat niet klopt. Gekruiste armen betekenen niet automatisch weerstand. Wegkijken is geen bewijs van een leugen. Wie denkt dat hij mensen kan lezen, leest meestal vooral zijn eigen aannames. Deze cursus gaat daarom niet over het ontcijferen van anderen, maar over zorgvuldiger kijken, beter vragen, en grip krijgen op wat je zelf uitstraalt.

Het schema hierboven zet de cursus in vier thema's. Het eerste is waarnemen: scheiden wat je ziet van wat je ervan vindt, met een basislijn, een signaalcluster en de context erbij. Het tweede is houding: wat je eigen lichaam met een gesprek doet, van open staan en stevig staan tot de afstand die je kiest. Het derde is tegenspraak: wat er gebeurt als woorden en lichaam iets anders vertellen, en hoe je dat bespreekbaar maakt. Het vierde thema is verdieping en zit in de volledige training: de handen, het gezicht, de stem, luisteren, presenteren en vergaderen. Onder die vier thema's staat een balk met de veertien hoofdstukken van de training. De eerste drie zijn oranje: dat zijn de hoofdstukken die je hier gratis leest.

What you will learn

Je leert waarnemen voordat je interpreteert, en je leert het verschil tussen die twee volhouden ook als je er iets van vindt. Je bouwt een basislijn op van de mensen met wie je praat, zodat je weet wat voor hen normaal is. Je werkt met signaalclusters in plaats van met losse gebaren, en je weegt de context mee voordat je een conclusie trekt. Daarna kijk je naar je eigen kant: open tegenover gesloten, stevig staan, ruimte innemen, de vier afstandzones en spiegelen. En je sluit af met het lastigste stuk: iemand zegt ja terwijl zijn lichaam nee doet, en jij moet daar iets mee, zonder dat het gesprek dichtklapt.

De rode draad is voorzichtigheid. Eén signaal betekent zelden iets. Pas als meerdere signalen uit verschillende kanalen dezelfde kant op wijzen, en de context erbij past, heb je iets dat de moeite van een vraag waard is. Niet een conclusie: een vraag.

Hoe de cursus is opgebouwd

Elk hoofdstuk begint met leerdoelen en eindigt met een samenvatting en een kennischeck van drie vragen. Ertussen staan uitgewerkte voorbeelden uit gewone werksituaties, een schema dat het model in beeld brengt, en een oefening die je op je eigen week toepast. De hoofdstukken bouwen op elkaar voort: het gereedschap uit hoofdstuk 1 gebruik je in hoofdstuk 2 en 3 opnieuw.

Practical tips for use

• Houd een notitieblokje of een aantekening in je telefoon bij de hand. Signalen die je niet vastlegt, vervagen binnen een uur.
• Lees niet alles in één ruk uit. Een hoofdstuk per week, met tijd om het uit te proberen, levert meer op dan een middag doorlezen.
• Oefen eerst waar je geen belang hebt: in de trein, in een wachtruimte, bij een fragment van een talkshow. Daar kun je rustig missen.
• Begin bij jezelf. Je eigen houding verander je vandaag nog; het waarnemen van anderen kost weken.
• Trek geen conclusies over mensen. Als je iets opvalt, stel je er een vraag over.

Veel leesplezier, en vooral: veel plezier met de gesprekken die daarna anders lopen.