Introduction

Je bent gevraagd omdat je het weet. Je kent de koppeling, je weet waarom die instelling doorwerkt op een ander scherm, en je hebt de storing van vorige maand opgelost terwijl de rest nog aan het bellen was. Dus vroegen ze of jij het even wilt uitleggen aan de afdeling. En daar sta je, voor twaalf mensen die morgen met het nieuwe pakket moeten werken, en merk je dat weten en uitleggen twee verschillende dingen zijn.

Het gekke is: hoe meer je van een onderwerp weet, hoe lastiger het wordt om het over te dragen. Je bent vergeten hoe het was om het niet te weten. Je slaat stappen over die voor jou vanzelfsprekend zijn, je gebruikt woorden die voor jou gewoon zijn, en de groep knikt. Knikken is goedkoop. Pas bij de oefening zie je wat er echt is aangekomen.

Deze gratis cursus bevat vier hoofdstukken: het oranje deel van de balk hierboven. Onder hoofdstuk 4 vind je de volledige training.

What you will learn

Hoofdstuk 1 gaat over de reden dat je uitleg niet aankomt: jouw referentiekader is niet dat van je toehoorder. Je leert vaktaal vertalen en je uitleg terugbrengen tot wat de handeling echt nodig heeft. In hoofdstuk 2 komt de verhouding tussen praten en doen aan bod. De leerpiramide van Bales laat zien dat vrijwel alles wat blijft hangen uit de handen van de cursist komt en niet uit jouw mond, en dat levert een rekensom op die je op je eigen draaiboek kunt loslaten. Hoofdstuk 3 gaat over de groep waarin de niveaus ver uiteenlopen: de een is klaar terwijl de ander zijn handen nog niet op het toetsenbord heeft gelegd. Je krijgt vier treden waarmee je per onderwerp bepaalt hoe zelfstandig iemand moet eindigen. Hoofdstuk 4 gaat over vragen: zes soorten, de keuze tussen nu, straks en apart, en hoe je rustig blijft bij een vraag die schuurt.

Hoe de cursus is opgebouwd

De volledige training loopt langs vier thema's. Eerst uitleggen: hoe je boodschap bij de ander binnenkomt en wat je eruit laat. Dan overdragen: voordoen, laten doen en herhalen, zodat er na twee weken nog iets staat. Daarna de groep: verschillende niveaus, koudwatervrees en zelfstandig verder kunnen. En tot slot de zaal: vragen, weerstand, presenteren met techniek en evalueren. In deze gratis cursus lees je uit elk van die vier thema's het kernhoofdstuk. Wat er niet in zit is het ontwerpwerk: leerdoelen formuleren, het intakegesprek met je opdrachtgever en een draaiboek bouwen dat klopt. Dat is werk dat beter gaat met iemand die meekijkt.

Practical tips for use

• Kies één sessie die je binnenkort geeft en houd die er de hele cursus bij: de uitrol van een pakket, een kennisoverdracht aan de servicedesk, een uitleg aan nieuwe collega's. Alle oefeningen passen op dat ene onderwerp.
• Houd je draaiboek of je sheets bij de hand. Bij twee van de vier hoofdstukken tel je minuten in je eigen programma.
• Lees niet alles in één ruk uit. Een hoofdstuk per week, met iets dat je tussendoor uitprobeert, levert meer op dan een middag doorlezen.
• Probeer per hoofdstuk één ding echt uit. Lezen over korte cycli verandert niets aan je draaiboek.
• Vraag na afloop aan één deelnemer wat hij morgen op zijn eigen werkplek gaat doen. Dat antwoord zegt meer dan een evaluatieformulier.

Veel leesplezier, en vooral: veel plezier met de eerstvolgende groep die voor je zit.