Wie foto's bewerkt of beeld ontwerpt, kent de programma's van Adobe: Photoshop voor foto's, Illustrator voor illustraties en logo's, InDesign voor opmaak. Al jaren is er één serieus alternatief, Affinity van het Britse Serif, en dat alternatief is inmiddels grondig veranderd. Sinds Canva het bedrijf in 2024 kocht, zijn de drie losse programma's samengevoegd tot één app, en die is voor particulieren gratis.
Dat maakt de oude vraag, is het de overstap waard, een stuk simpeler te beantwoorden. Hieronder wat je krijgt, waar het aan Adobe niet toekomt, en voor wie de overstap wel en niet handig is.
Van drie programma's naar één
Affinity Photo was de tegenhanger van Photoshop, Affinity Designer die van Illustrator, en Affinity Publisher die van InDesign. Die scheiding is er niet meer: je werkt in één programma en schakelt binnen hetzelfde document tussen pixels, vectoren en opmaak. Voor wie een flyer maakt met een bewerkte foto en een eigen logo erin, is dat het grootste verschil met de Adobe-manier van werken, waarbij je hetzelfde bestand door drie programma's sleept.
Wat het kost
Voor particulieren niets. Dat is een flinke verschuiving: eerder betaalde je eenmalig per programma, en bij Adobe betaal je een abonnement per maand dat doorloopt zolang je je bestanden wil kunnen openen. Voor organisaties is er een zakelijke variant, en de AI-functies lopen via Canva en zitten deels in een betaald abonnement daar.
Dat "eenmalig" of "gratis" heeft één consequentie die je moet meewegen: je bent afhankelijk van wat Canva met het product doet. Wie zijn hele productie erop bouwt, doet dat op software van een bedrijf dat er ook weer iets anders mee kan besluiten.
Waar het goed in is
Snelheid is het eerste dat opvalt. Aanpassingen, filters en laageffecten worden direct doorgerekend, dus je ziet wat je exporteert zonder tussenstap. Op een gewone laptop voelt het vlotter aan dan Photoshop met hetzelfde bestand.
Het tweede is niet-destructief werken. Je bewerkingen blijven los van je oorspronkelijke lagen: je kunt ze aanpassen, herschikken of weghalen, zonder smart objects en zonder je bestand plat te slaan. Wie ooit een afbeelding heeft platgeslagen en daarna de opdrachtgever hoorde zeggen dat het toch anders moest, weet wat dat waard is.
Verder is de werkruimte volledig in te richten: je zet je eigen gereedschappen bij elkaar, bewaart meerdere indelingen en wisselt met één klik. En de geschiedenis van je project gaat terug tot het begin, ook na opslaan en opnieuw openen.
Waar Adobe voorloopt
Drie dingen, en ze zijn de reden dat veel bedrijven niet overstappen.
De uitwisseling met anderen. Affinity opent en exporteert PSD- en PDF-bestanden, maar niet alles komt er ongeschonden door: ingewikkelde lagen, effecten en tekstopmaak schuiven soms. Werk je in een keten waar iedereen Adobe gebruikt, dan lever je uiteindelijk PDF en is dat geen probleem; moet je bronbestanden heen en weer sturen, dan wel.
De randen van het vak. Voor drukwerk met kleurprofielen, voor lange documenten met stijlen en verwijzingen, en voor wie met Adobe's lettertypen en bibliotheken werkt, blijft InDesign voorlopig het sterkste gereedschap.
En de gewoonte. Een team dat jaren in Photoshop werkt, verliest bij een overstap eerst tijd, en niemand raakt daar enthousiast van in een week met een deadline.
Voor wie is het wel een goed idee
Voor iedereen die het er zo nu en dan bij doet: de marketingmedewerker die af en toe een banner maakt, de ondernemer die zijn eigen flyers ontwerpt, de student die geen abonnement wil. Voor die groep is dit het eerste gratis programma dat echt professioneel werk levert, en het is een stuk minder verwarrend dan de gratis open-sourcealternatieven.
Werk je dagelijks in beeld en zit je in een keten met bureaus, drukkers en klanten die allemaal Adobe gebruiken, dan is de eerlijke conclusie dat je Adobe voorlopig aanhoudt en Affinity ernaast probeert.
De techniek zit niet in het programma
Wat je in de ene toepassing leert, gebruik je in de andere: werken met lagen en maskers, kleurcorrectie, retoucheren, en het verschil tussen pixels en vectoren. Dat is de kennis die het langst meegaat, en die is niet aan een merk gebonden.
Bij Learnit train je die vaardigheden in de Adobe-programma's: Photoshop, Illustrator en InDesign. Werk je zelf in Affinity, geef dat dan door bij je inschrijving: de trainer kan de oefeningen daarop aanpassen, want de gereedschappen heten anders maar doen hetzelfde.
