Omdat leidinggeven over mensen gaat, verandert het mee met de wereld eromheen. Toen medewerkers mondiger werden, hoorde daar een andere manier van leidinggeven bij: mensgericht in plaats van sturend. Inmiddels zijn we een stap verder. Mensen willen werken op een manier die bij hen past, ze nemen hun waarden mee naar hun werk, en ze willen niet overtuigd worden maar geïnspireerd.
Dat merken we ook in trainingen. Deelnemers willen geen rol meer spelen. "Ik wil mezelf geen geweld aandoen" komt in bijna elke training langs, en "ik wil als leidinggevende eerlijk zijn, geen spel spelen". Mensen willen een oprechte verbinding met hun medewerkers en met het werk dat ze doen. Ze willen geloofwaardig zijn, omdat ze weten dat ze met hun team een relatie voor de lange duur aangaan: wie niet geloofwaardig is, valt ergens een keer door de mand.
Wat inspirerend leidinggeven niet is
Het is geen kwestie van een goed verhaal houden. Een presentatie met een visie erin kan iedereen leren; het gaat om wat je de rest van het jaar doet. Het is ook niet hetzelfde als aardig zijn. Een leidinggevende die alles goedvindt om de sfeer te bewaren, inspireert niemand en levert een team op dat niet weet waar het aan toe is.
En het betekent niet dat je nooit iets hoeft te doen wat je niet leuk vindt. Er zijn altijd taken die niemand wil, voor de leidinggevende net zo goed als voor de medewerker. Wie inspirerend leidinggeeft, is daar eerlijk over. Juist op die momenten werkt het: "ik vind dit ook geen prettige klus, en hij moet gebeuren, en dit is waarom" doet meer dan er een positief verhaal van maken dat niemand gelooft.
Waar het in de praktijk zichtbaar wordt
In vier dingen, en ze zijn allemaal klein. Je zegt wat je gaat doen en je doet het, ook als het niemand zou opvallen als je het liet zitten. Je legt uit waarom een besluit is genomen, ook als het van boven kwam en je het zelf niet handig vond. Je geeft de fout die je zelf maakte als eerste toe, want een team spiegelt daarin precies wat het ziet. En je vraagt naar wat mensen belangrijk vinden in hun werk, en onthoudt het.
Wat er dan gebeurt, is niet spectaculair maar wel merkbaar: mensen komen eerder met slecht nieuws, en dat is de beste graadmeter die er is voor hoe het staat met het vertrouwen in een team.
Wat er nu bij komt
Twee dingen maken dit op dit moment moeilijker en belangrijker. Teams zitten deels op afstand, waardoor het onderlinge beeld dunner is en mensen elkaar op minder momenten meemaken. Inspireren via een scherm vraagt dat je vaker uitspreekt wat je vroeger liet zien.
En het werk zelf verandert snel. Bij veel functies verschuiven taken door AI, en dat geeft onzekerheid die niet altijd wordt uitgesproken. Een leidinggevende die daar eerlijk over is, ook over wat hij zelf nog niet weet, houdt meer mensen mee dan een leidinggevende die doet alsof het allemaal wel meevalt.
Het begint bij jezelf
Inspirerend leidinggeven is geen makkelijke omslag, omdat het bij jezelf begint. Je kunt anderen alleen inspireren als je zelf geïnspireerd bent: je gaat dus van buiten naar binnen. Inspireer eerst jezelf, daarna je omgeving.
Wil je daarmee aan de slag, dan is er de leiderschapsopleiding, waarin je in meerdere dagen aan je eigen stijl werkt. Zoek je iets korters dat vooral over het gesprek met je medewerkers gaat, dan sluit de cursus Coachend leidinggeven beter aan.